1.Tăng mức phạt hành vi ngoại tình đến 10 triệu đồng từ ngày 18/5/2026

Theo Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, các hành vi vi phạm về kết hôn, ly hôn và chế độ một vợ, một chồng bị xử phạt theo hai khung chính:

·         Phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với các hành vi như: đang có vợ hoặc chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác; chung sống với người mà mình biết rõ đã có gia đình; kết hôn hoặc chung sống trái quan hệ gia đình; cản trở kết hôn, ly hôn hoặc yêu sách của cải trong kết hôn.

·         Phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với các hành vi nghiêm trọng hơn như: kết hôn hoặc chung sống cận huyết; cưỡng ép, lừa dối kết hôn hoặc ly hôn; đồng thời áp dụng đối với các hành vi lợi dụng quan hệ hôn nhân để trục lợi, cụ thể gồm: Lợi dụng việc kết hôn để xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú, nhập quốc tịch hoặc hưởng chính sách của Nhà nước mà không nhằm mục đích xây dựng gia đình; Lợi dụng việc ly hôn để trốn tránh nghĩa vụ tài sản, vi phạm chính sách dân số hoặc nhằm mục đích khác không nhằm chấm dứt hôn nhân.

·         Về biện pháp khắc phục hậu quả: ngoài tiền phạt, buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp đối với các hành vi vi lợi dụng kết hôn, ly hôn để trục lợi theo điểm d và điểm đ khoản 2 Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP .

Việc tăng mức xử phạt đối với hành vi ngoại tình và các vi phạm liên quan được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân, qua đó bảo vệ các giá trị đạo đức gia đình và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.

2. Mở rộng thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã trong xử lý vi phạm hành nghề luật sư

Kể từ ngày 18/5/2026, căn cứ vào Điều 84, Nghị định 109/2026/NĐ-CP, Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề luật sư đối với một số hành vi vi phạm, bao gồm:

·         Cung cấp dịch vụ pháp lý cho cơ quan, tổ chức, cá nhân ngoài phạm vi cơ quan, tổ chức đã ký hợp đồng lao động, trừ các trường hợp theo yêu cầu của cơ quan nhà nước, tham gia tố tụng hình sự theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng hoặc thực hiện trợ giúp pháp lý theo phân công của Đoàn luật sư;

·         Thành lập hoặc đồng thời tham gia thành lập từ hai tổ chức hành nghề luật sư trở lên;

·         Làm việc theo hợp đồng lao động với cơ quan, tổ chức khác dưới hình thức hành nghề luật sư với tư cách cá nhân ngoài tổ chức hành nghề luật sư mà mình đã thành lập, tham gia thành lập hoặc đã ký hợp đồng;

·         Hành nghề không đúng hình thức theo quy định pháp luật;

·         Hành nghề với tư cách cá nhân nhưng không mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

·         Ký kết hợp đồng dịch vụ pháp lý trực tiếp với khách hàng không thông qua tổ chức hành nghề luật sư hoặc không có văn bản ủy quyền hợp lệ;

·         Thực hiện hoạt động vượt quá phạm vi hành nghề được phép của luật sư nước ngoài tại Việt Nam.

3. Siết chặt xử phạt vi phạm trong hoạt động công chứng, mức phạt lên tới 50 triệu đồng

Trong lĩnh vực công chứng, Điều 17 Nghị định 109/2026/NĐ-CP quy định chi tiết đối với nhiều hành vi vi phạm.

Cụ thể, đối với các vi phạm mang tính thủ tục, quản lý như không niêm yết thông tin, không thực hiện chế độ báo cáo, quản lý sổ sách, lưu trữ hồ sơ không đúng quy định…, mức phạt được áp dụng từ 3 triệu đồng đến 7 triệu đồng.

Đối với các vi phạm nghiêm trọng hơn trong quá trình hoạt động, mức phạt từ 7 triệu đồng đến 10 triệu đồng được áp dụng, trong đó đáng chú ý có các hành vi như: thu phí, giá dịch vụ không đúng quy định; không chia sẻ dữ liệu công chứng; đặc biệt là không chụp ảnh người yêu cầu công chứng khi ký hoặc điểm chỉ văn bản.

Mức phạt từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng áp dụng đối với các hành vi ảnh hưởng đến tính hợp pháp của tổ chức như tẩy xóa giấy tờ, không mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp, vi phạm quy định về tổ chức và hoạt động của Văn phòng công chứng.

Đối với các vi phạm nghiêm trọng về điều kiện hoạt động, như không đăng ký hoạt động, không lưu trữ hoặc làm mất hồ sơ công chứng, quảng cáo trái quy định, trả hoa hồng…, mức phạt có thể lên đến 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng.

Đáng chú ý, các hành vi vi phạm liên quan đến tổ chức và hoạt động trái phép như mở chi nhánh ngoài trụ sở hoặc hoạt động khi chưa hoàn tất thủ tục pháp lý có thể bị phạt từ 30 triệu đồng đến 40 triệu đồng.

Đối với các vi phạm đặc biệt nghiêm trọng, như không vào sổ công chứng, cho người không đủ điều kiện hành nghề công chứng hoặc thực hiện các hoạt động góp vốn, đầu tư trái phép, mức phạt cao nhất lên tới 40 triệu đồng đến 50 triệu đồng.

Ngoài ra, tổ chức vi phạm còn có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung như đình chỉ hoạt động từ 01 đến 06 tháng, đồng thời buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp, hoàn trả vốn góp hoặc khôi phục tình trạng ban đầu.

Quy định mới được đánh giá là đã thiết lập khung xử phạt toàn diện, góp phần tăng cường kỷ cương, minh bạch và an toàn pháp lý trong hoạt động công chứng.

Như vậy, từ ngày 18/5/2026, không chỉ các hành vi vi phạm chế độ hôn nhân bị xử phạt nghiêm khắc hơn, mà các hành vi lợi dụng kết hôn, ly hôn để trục lợi còn bị buộc hoàn trả toàn bộ lợi ích bất hợp pháp; đồng thời, hoạt động công chứng cũng được quản lý chặt chẽ hơn. Ngoài ra, quy định mới nay cũng đã mở rộng sự thẩm quyền của UBND cấp xã trong việc giám sát các hoạt động của luật sư trên địa bàn.